وبسایت دانشجویان فیزیک فردوسی

::كـوارك

بیشتر ماده ای كه ما درعـــالم می شناسیم ، ستاره هـــا ، سحابی ها ، سیارات وغبارهـــای مــــیان ستاره ای و . . . . از پروتون ها و نوترون ها ساخته شده اند . تا مـدت ها گمان براین بــودكه این ذرارت ( پروتون . نوترون و الكترون ) ذرات بنیادی سازنده عـــالم هستند ونمی توان آنــهارا به اجزای كوچكتــری تقسیم كرد . ایــن باور هنوز در مورد الكترون وجـود دارد . اما تبدیل پروتون و نوترون به یكدیگر دربرخی واكنش های هسته ای وآزمایش هـای پیشرفـته تــری كه درشتاب دهنده هــای ذرات بنیادی انجام شد ، نشان دادكه آنـها از ذرات سازنده كوچكتـری به نام كوارك ساخته شده اند . البته كوارك هـانیزانواع مختلفی دارند . تـا كنون شش نوع كـوارك شناخته شـــده است كه با اسامی جالبی نـامگذاری شده انــد: به ادامه مطلب مراجعه کنید منبع : سایت فبکو بر گرفته از سایت هوپا
	نوشته شده توسط حسین مرادی در چهارشنبه چهاردهم آذر 1386 ساعت 18:4 (>> ادامه مطلب \| \| لينک ثابت \| موضوع: ذرات بنیادی )

::نظریه ریسمان

پيکان زمان مقدمه: متنی كه در زير مي خوانيد، نوشته اي است از گابريل ونزيانو(Gabriele veneziano) فيزيكدان نظري مركز تحقيقات فيزيك ذره اي اروپا(CERN ) كه در اواخر دهه 1960 به عنوان پدر نظريه ريسمان شناخته شد. به ادامه مطلب مراجعه نماييد ....
	نوشته شده توسط حسین فخاری در دوشنبه دوازدهم آذر 1386 ساعت 22:27 (>> ادامه مطلب \| \| لينک ثابت \| موضوع: ذرات بنیادی )

::چکیده ای از ذرات بنیادی

ذرات بنيادي جهان ، بزرگترين مجموعه ممكن است كه از ذرات بنيادي شكل يافته است. اين ذرات توسط نيروهاي گرانشي ، الكترومغناطيسي و هسته‌اي به هم پيوند يافته‌اند. سلسله مراتب ساختماني آن در فضا ( از هسته‌هاي اتم گرفته تا ابر كهكشانها) و سير تكاملي آن (از گوي آتشين تا اشكال كنوني) توسط ويژگيهاي ذرات بنيادي و برهمكنش آنها اداره مي‌شود. بنابراين ، تشريح ساختمان جهان و تكامل آن بر اساس خواص و برهمكنش ذرات بنيادي صورت مي‌گيرد. ماده جهان از ذرات بنيادي تشكيل شده است. اجسام ، بدن انسان ، ستارگان و ... سيستم‌هايي متشكل از ذرات بنيادي هستند كه از نظر تعداد و نحوه جفت و جور شدن با هم تفاوت دارند. بنابراين ، وجود ذرات بنيادي بايد در تمام پديده هاي جهان ملموس باشد. فيزيك ذرات بنيادي درك عميقتر و ديد بالايي را در مورد ساختمان و تكامل اجسام منفرد مانند اتم‌ها ، مولكول‌ها ، بلورها ، صخره‌ها ، سيارات ، ستارگان ، منظومه‌هاي ستاره‌اي و كل جهان ارائه مي‌دهد. براي همين مطالعه ذرات بنيادي براي فيزيك معاصر و بخصوص اختر فيزيك و كيهان شناسي اهميت اساسي دارد. ( به ادامه مطلب مراجعه نمایید) منبع : دانشنامه رشد
	نوشته شده توسط حسین فخاری در یکشنبه چهارم آذر 1386 ساعت 22:46 (>> ادامه مطلب \| \| لينک ثابت \| موضوع: ذرات بنیادی )

::لیپتون چیست؟

لپتونهای متنوعی کشف شدهاند که آنها براساس خواص فیزیکی و کوانتومی ویژه خود «جرم ، بار ، اسپین و غیره) به صورت زیر تقسیم بندی می شوند: لپتون های الکترون (e): اینها به نوبه خود دو دسته اند: الکترون ها نوترینوی الکترون لپتون های موئون: اینها نیز به نوبه خود دو دسته اند: موئون نوترینو موئون لپتون های تو (T): اینها نیز دو دسته اند: لپتون های تو منفی نوترینو تو
	نوشته شده توسط حسین فخاری در جمعه بیست و پنجم آبان 1386 ساعت 23:37 ( \| \| لينک ثابت \| موضوع: ذرات بنیادی )

::الکترو دینامیک کوانتومی

QED مخفف Quantum ElectroDynamics (به فارسی الکترودینامیک کوانتومی)، ساده‌ترین نظریهٔ میدان کوانتومی است که در طبیعت یافت می‌شود و برای توضیح نیروی الکترومغناطیس به کار می‌رود. این نظریه یک نظریهٔ پیمانه‌ای آبلی (Abealian Gauge Theory) و گروه پیمانهٔ آن اصطلاحاً (U(1 است. در این نظریه میدان پیمانه $A μ$ با فرمیون دیراک $ψ$ جفت می‌شود. کنش آن به صورت زیر است:

${S}=\int{\big(-\frac{1}{4}F^{{\mu}{\nu}}F_{{\mu}{\nu}}+\bar{\psi}{(i\gamma^{\mu}D_{\mu}-m)}{\psi}\big){d^{4}x}}$

بنابر قاعدهٔ جمع‌زنی اینشتین تکرار اندیس به معنی جمع است یعنی مثلاً $φ μ φ μ$ همان

∑ φ^μφ_μ

μ
است.
همچنین بنابر رسم اندیس‌ها را می‌توان با کمک متریک g بالا و پایین برد به این صورت:

$φ μ = g μρ φ ρ$ و $φ μ = g μρ φ ρ$

در اینجا $F μν$ قدرت میدان است بنا بر تعریف:

$F_{{\mu}{\nu}}={\partial_\mu}{A_\nu}-{\partial_\nu}{A_\mu}$

$A μ$ میدان پیمانه است که درواقع همان فوتون است (ذره‌ٔ انتقال‌دهندهٔ نیروی الکترومغناطیس).
$γ μ$ ماتریسهای دیراک هستند.

نوشته شده توسط حسین فخاری در جمعه بیست و پنجم آبان 1386 ساعت 23:28
( | | لينک ثابت | موضوع: ذرات بنیادی )

::پوزیترون والکترون

پديده نابودي زوج يكي از نتايج اصل هم ارزي جرم و انرژي اين است كه اين دو مي‌توانند به يكديگر تبديل شوند. مشاهده تجربي اين مسئله در فرايندهاي مختلف مانند اثر فوتوالكتريك ، اثر كامپتون ، پديده توليد زوج و … انجام شده است. در پديده توليد زوج تابش الكترومغناطيسي در مجاورت يك هسته سنگين به دو ذره الكترون و پوزيترون واپاشيده مي‌شود، اما پوزيترون نمي‌تواند طول عمر زيادي داشته باشد، چون فضا پر از الكترون است، لذا پوزيترون بعد از مدت كوتاهي از توليد شدن با يك الكترون تركيب شده و از بين مي‌رود و به جاي آن فوتون يا تابش الكترومغناطيسي ايجاد مي‌شود كه به اين پديده نابودي زوج ميگويند. شرايط اوليه نابودي زوج نابودي زوجهاي ذره و پادذره و همراه با آن آفرينش فوتونها ، عمل عكس توليد زوج است. نابودي ماده و آفرينش انرژي الكترومغناطيسي را براي حالتي در نظر مي‌گيريم كه الكترون و پوزيترون نزديك به هم و اساسا ساكن باشند. در آغاز اندازه حركت خطي كل اين دو ذره صفر است، بنابراين وقتي اين دو ذره به هم مي‌پيوندند و نابود مي‌شوند، يك تك فوتون نمي‌تواند آفريده شود، زيرا اين عمل باعث نقض قانون بقاي اندازه حركت خطي مي‌شود، ولي اگر دو فوتون آفريده شوند كه با اندازه حركتهاي مساوي و در جهتهاي مخالف حركت كنند، اندازه حركت خطي مي‌تواند پايسته بماند. چنين زوج فوتونهايي داراي فركانسها و انرژيهاي يكسان هستند. در واقع مي‌توان گفت كه سه يا چند فوتون مي‌توانند آفريده شوند، ولي با احتمال به مراتب كمتر از آفرينش دو فوتون. همين طور ، وقتي چندين زوج الكترون و پوزيترون در نزديكي يك هسته سنگين نابود مي‌شوند، تعداد كمي ‌از اين نابوديها يك تك فوتون توليد خواهند كرد. سرنوشت نهايي پوزيترون سرنوشت نهايي پوزيترونها بعد از توليد در پديده توليد زوج ، نابودي است. وقتي كه يك پوزيترون با انرژي بالا ظاهر مي‌شود، هنگام عبور از ماده ، در اثر برخوردها ، انرژي جنبشي خود را از دست مي‌دهد و سرانجام با سرعت پايين حركت مي‌كند. آنگاه اين پوزيترون با يك الكترون تركيب مي‌شود و تشكيل يك دستگاه مقيد به نام پوزيترونيوم مي‌دهد كه خيلي سريع (در مدت 10- ^ 10 ثانيه) به دو فوتون با انرژي مساوي واپاشيده مي‌شود. از اين رو ، مرگ يك پوزيترون با ظهور دو كوانتوم نابودي يا دو فوتون ، كه انرژي هريك 0،51 ميليون الكترون ولت است، خبر داده مي‌شود. قابليت فنا شدن پوزيترونها به دليل ناپايداري ذاتي نيست، بلكه به خاطر احتمال زياد برخورد آنها و نابوديهاي بعدي با الكترونهاست. جهان فرضي در جهاني كه ما در آن زندگي مي‌كنيم، كثرت تعداد الكترون ، پروتون و نوترون (در حالت كلي ذره) برقرار است، بنابراين زماني كه پادذره‌هاي اين ذرات خلق مي‌شوند، بلافاصله طي فرايندهايي نابود مي‌شوند، اما مي‌توان فرض كرد كه بخشي از جهان وجود دارد كه در آن تعداد پوزيترون ، پادپروتون ، پادنوترون (در حالت كلي پادذره) زياد است. هرچند اين امر در حال حاضر فقط در حد يك حدس و گمان است. منبع : دانشنامه رشد
	نوشته شده توسط حسین فخاری در یکشنبه بیستم آبان 1386 ساعت 21:38 ( \| \| لينک ثابت \| موضوع: ذرات بنیادی )

::موجی و ذره ای در هر لحظه

پروفسور شهريار صديق افشار، فيزيكدان 33 ساله ايراني مقيم آمريكا و استاد دانشگاه «روئن»، اواخر هفته گذشته با انتشار نتايج آزمايش‌هاي خود درباره ماهيت نور در دانشگاه «هاروارد»، يكي از پذيرفته‌شده‌ترين نظريه‌هاي فيزيك كوانتوم را پس از هشتاد سال با چالشي جدي مواجه كرد. بر اساس يافته‌هاي پروفسور صديق افشار نور مي‌تواند در هر لحظه به دو شكل موجي و ذره‌اي مشاهده شود. در صورت قبول اين فرضيه جديد بر بخش مهمي از نظريه «تعبير كپنهاك» نيلرز بوهر، فيزيكدان مشهور دانماركي خط بطلان كشيده مي‌شود. پرفسور صديق افشار در گفت‌وگوي تلفني با ايسنا، درباره چگونگي دستيابي به اين يافته علمي گفت: تحقيقات علمي من كه از زمان نوجواني يعني از حدود 18 سال پيش آغاز شد، در راستاي طرح يك تئوري جديد با عنوان «هم آفرينش»(OMNIGENESIES) است كه هدف آن يافتن منشأ اينرسي در اجسام مي‌باشد. وي كه در دوران نوجواني از برگزيدگان يكي از نخستين دوره‌هاي جشنواره بين‌المللي «خوارزمي» بوده است، خاطرنشان كرد: بر اساس اين تئوري ذرات بنيادي به عنوان منبع تابش امواج الكترومغناطيس در نظر گرفته مي‌شوند و بدين ترتيب مي‌توان اينرسي را بدون استفاده از قانون «ماخ» كه در نسبيت عمومي انيشتين به كار رفته، توضيح داد. به گفته پروفسور صديق افشار اين نظريه توانايي توضيح برخي مفاهيم مهم فيزيك از جمله ماده تاريك، انرژي تاريك، جهت زمان و ساختار فضا زمان و مباحثي در كيهان‌شناسي را دارد. پژوهشگر ايراني دانشگاه «هاروارد» كه به عنوان دانشمند محقق در دانشكده فيزيك آن دانشگاه فعاليت دارد، خاطرنشان كرد: براي آزمايش اين تئوري بايد نحوه بر هم كنش دو جرم را كه منبع تشعشع الكترومغناطيس تلقي مي‌شوند بررسي مي‌كردم كه طبق اين تئوري امواج حاصل از آنها با هم تداخل دارند. در حل اين مساله كه به two body problem موسوم است براي من بسيار مهم بود كه ماهيت موجي (پيوسته) يا ذره‌اي پرتوهاي تابش شده از آنها را مشخص كنم كه با انجام آزمايش اخير ثابت شد كه ميدان تابشي ذرات بنيادي به صورت موجي است.
	نوشته شده توسط حسین فخاری در جمعه هجدهم آبان 1386 ساعت 21:59 (>> ادامه مطلب \| \| لينک ثابت \| موضوع: ذرات بنیادی )

::ذرات بنیادی

در نيمه دوم قرن بيستم پيشرفت هاى عظيمى در درك ما از جهان و به خصوص در دنياى درون اتم اتفاق افتاد. از يك سو پيشرفت هاى نظرى در مكانيك كوانتومى و به تبع آن در نظريه ميدان هاى كوانتومى و از سوى ديگر انجام آزمايش هاى بزرگ به وسيله شتاب دهنده هاى عظيم باعث شد كه امروزه بتوانيم ادعا كنيم ساختار بخش عظيمى از ماده قابل رويت در جهان را مى دانيم. همچنين مى توانيم بگوييم كه از ميان چهار نيروى مستقل در طبيعت امروز نظريه وحدت يافته اى از دوتاى آنها در دست است و سومين نيرو هم به طرز خوبى با آنها تلفيق شده است. به ادامه مطلب مراجعه کنید ...
	نوشته شده توسط حسین فخاری در چهارشنبه شانزدهم آبان 1386 ساعت 21:46 (>> ادامه مطلب \| \| لينک ثابت \| موضوع: ذرات بنیادی )

::انواع ذرات

فيزيك ذرات بنيادي امروزه مدت زيادي نگذشته كه ثابت شده تمامي مواد از مولكول ها، مولكول ها هم از اتم ها، اتم ها از هسته ها و الكترون ها و هسته ها از پروتون ها و نوترون ها تشكيل شده اند اما پروتون ها و نوترون ها والكترون ها از چه چيزي تركيب يافته اند؟ اين ذزات ، ذرات بنيادي يعني ذرات غير قابل تجزيه نام دارند. با فرض اينكه تجزيه بيشتر آنها باعث مي شود كه به ذرات ديگري تبديل شود. به ادامه مطلب مراجعه نمایید ... منبع : دانشنامه رشد
	نوشته شده توسط حسین فخاری در سه شنبه پانزدهم آبان 1386 ساعت 21:13 (>> ادامه مطلب \| \| لينک ثابت \| موضوع: ذرات بنیادی )

::جايزه فيزيک نوبل نصيب اخترشناسان شد

سه اخترشناس که شيوه های نوينی برای مطالعه کهکشان ها و ستارگان خلق کرده اند، برای دريافت جايزه نوبل فيزيک سال 2002 برگزيده شدند. "ريموند ديويس" آمريکايی و "ماساتوشی کوشيبا" ژاپنی نيمی از جايزه ده ميليون کرونی و "ريکاردو جياکونی" ايتاليايی نيم ديگر جايزه را دريافت خواهند کرد. ريموند ديويس از دانشگاه پنسيلوانيا در آمريکا و ماساتوشی کوشيبا از دانشگاه توکيو در ژاپن، ذرات ريزی را رديابی کرده اند که "نوترينو" خوانده می شود و منشأ آن داخل و خارج منظومه شمسی است. اين يافته ها در کنار تجارب بعدی پژوهشگران امکان تأييد علمی نظريه های قديمی درباره واکنش های اتمی در دل خورشيد را فراهم آورده است. منبع : اخبار فیزیک
	نوشته شده توسط حسین فخاری در دوشنبه هفتم آبان 1386 ساعت 21:37 (>> ادامه مطلب \| \| لينک ثابت \| موضوع: ذرات بنیادی )

::شتاب دهنده ذرات

امروز سوخت و انرژي در دنيا به چند دسته كلي تقسيم مي شوند. سوخت هاي فسيلي و سوخت هاي غيرفسيلي و انرژي هاي تجديد پذير و غيرقابل تجديد.

سوخت هاي فسيلي عبارتند از: نفت، گاز و زغال سنگ كه با اكسيژن هوا تركيب مي شوند و ايجاد انرژي به شكل حرارت مي كنند. اين سوخت ها در مقايسه با سوخت هاي ديگر انرژي كمتر توليد مي كنند. مثلاً يك كيلوگرم زغال سنگ حدود 8 كيلووات ساعت انرژي توليد مي كند و يك كيلوگرم نفت حدود 12 كيلووات ساعت انرژي توليد مي كنند. اين سوخت ها آلوده كننده محيط زيست نيز هستند.

منبع 1 : physicsir.com

منبع 2 : روزنامه شرق

علي رستمي

نقل از هوپا

نوشته شده توسط حسین فخاری در دوشنبه هفتم آبان 1386 ساعت 21:31
(>> ادامه مطلب | | لينک ثابت | موضوع: ذرات بنیادی )

::نوترينو

نه اين كه روي سطح پوستتان حركت كند(مثل يك مورچه)، يا درون لوله‌هاي گوارشي(مثل بعضي وقتها كه اوضاع به هم مي‌ريزد). نه. منظورم دقيقاً عبور از درون بدن است. يعني مثلاً از روبرو به سمت صورتتان بيايد، با نوك دماغتان برخورد كند، بدون هيچ تلاشي وارد شود و مسير مستقيمي را طي كند: از پوست و غضروف و استخوان بيني عبور كند و مقطع حفره آن را طي كند، سپس بافت نرم زير آن را هم پشت سر گذارد و وارد دهان مبارك شود، آنجا را هم رد كند و به سادگي به استخوانهاي پشت آن نفوذ كند، بافتهاي حسّاس و پيچيده مغزتان را بپيمايد، به بصل‌النّخاع برسد، از درون استخوانهاي جمجمه عبور كند، و سرانجام دوباره از پوست رد شود و از ميان موهاي پشت سرتان خارج شود. وحشت نكنيد. اين اتّفاق در هر ثانيه ميلياردها بار رخ مي‌دهد، ...
	نوشته شده توسط حسین فخاری در یکشنبه ششم آبان 1386 ساعت 20:54 (>> ادامه مطلب \| \| لينک ثابت \| موضوع: ذرات بنیادی )

::همراه با ذرات بنیادی

در هر کشوری، سازمان سیاحت وجهانگردی برای جهانگردان خارجی، راهنمایان متخصصی را تدارک می بیند تا این راهنمایان، جهانگردان را با مناطق سیاحتی و تاریخی کشور آشنا سازند و در طول سفر اطلاعاتی را در این زمینه به آن ها ارائه می دهند. در فیزیک نیز ما برای علاقه مندان به فیزیک (جهانگردان فیزیک)، راهنمایی تدارک دیده ایم. راهنمایی که برای سفر به اعماق هسته و ذرات زیر اتمی برای شما انتخاب کردیم، "نانو" نام دارد (نانو واحد فیزیکی و معادل 10 به توان 9- متر است). "نانو" ما را در سفر به اعماق زیر اتمی راهنمایی می کند و ما را با این دنیای به ظاهر کوچک اما وسیع و گسترده آشنا می سازد. پس خود را برای سفر به درون اتم آماده کنید. امیدورام که "نانو" راهنمای خوبی برای شما در این سفر باشد. سفر خوشی را برای شما آرزو می کنیم! مقدمات سفر هنگامي كه فيزيكدانان مشغول بررسي ساختار متكامل اتم بودند، متوجه توده متراكمي كه در مركز آن قرار دارد، شدند. و درصدد برآمدند تا به ساختار اين توده ............... به ادامه مطلب مراجعه کنید منبع : پارس اسکای نویسنده : احمد شکیب
	نوشته شده توسط حسین فخاری در جمعه چهارم آبان 1386 ساعت 22:31 (>> ادامه مطلب \| \| لينک ثابت \| موضوع: ذرات بنیادی )